Η παρουσία των ελληνικών κομμάτων στο εξωτερικό: Πού έχουν γραφεία, γιατί ποντάρουν στους ομογενείς

Ανοίγει σήμερα ο κύκλος επαφών του Κυριάκου Μητσοτάκη με τους αρχηγούς των πολιτικών κομμάτων, στο πλαίσιο του οποίου θα αναζητηθούν τυχόν συναινέσεις για τη νομοθετική καθιέρωση της επιστολικής ψήφου των Ελλήνων του εξωτερικού.

Η έγκριση της συγκεκριμένης πρωτοβουλίας προϋποθέτει 200 «ναι» στη Βουλή των Ελλήνων (σ.σ. για να ισχύσει από τις επόμενες βουλευτικές εκλογές), κάτι το οποίο καθιστά εκ προοιμίου εξαιρετικά δύσκολο το εγχείρημα της κυβέρνησης, δεδομένων των σαφών αντιρρήσεων και ενστάσεων μέρους της αντιπολίτευσης.

Σε κάθε περίπτωση, βέβαια, η συζήτηση για την ψήφο των Ελλήνων του εξωτερικού καταδεικνύει την ωρίμανση ενός πάγιου αιτήματος της ελληνικής ομογένειας, τα μέλη της οποίας δεν μπορούν να ψηφίσουν προς το παρόν από τον τόπο διαμονή τους.

Ωστόσο, το αβίαστο ερώτημα που προκύπτει είναι το εξής:

Η Νέα Δημοκρατία, ο ΣΥΡΙΖΑ, το Κίνημα Αλλαγής, το ΚΚΕ και τα υπόλοιπα κοινοβουλευτικά – και μη – κόμματα διαθέτουν τους κατάλληλους μηχανισμούς, προκειμένου να κερδίσουν την εμπιστοσύνη και κυρίως την ψήφο των ομογενών;

Ο ρόλος των τοπικών οργανώσεων

Για την κινητοποίηση των εν δυνάμει ψηφοφόρων σημαίνοντα ρόλο διαδραματίζουν – αν μη τι άλλο – οι τοπικές κομματικές οργανώσεις. Δηλαδή κομματικές συλλογικότητες, οι οποίες ελέγχονται από το εκάστοτε κόμμα και εδρεύουν στο εξωτερικό.

Λόγω της πολυετούς κρίσης, της σημαντικής μείωσης της κρατικής χρηματοδότησης, αλλά και της τάσης «απομάκρυνσης» των πολιτών από τα πολιτικά κόμματα, τα τελευταία χρόνια η ισχύς των κομματικών οργανώσεων στο εξωτερικό, στις περισσότερες των περιπτώσεων, έχει φθίνει.

Βέβαια, η πιθανότητα ένταξης των ομογενών στο εκλογικό σώμα, δύναται να αλλάξει άρδην τα δεδομένα.

Η παρουσία του κάθε κόμματος στο εξωτερικό

Η Νέα Δημοκρατία διαθέτει μία από τις ισχυρότερες παρουσίες ελληνικού κόμματος στο εξωτερικό, δίνοντας το «παρών» σε μία σειρά χωρών, όπου ζει και ακμάζει η ελληνική ομογένεια.

Μέσω της Γραμματείας Οικουμενικού Ελληνισμού, της οποίας πρόεδρος είναι ο Παναγιώτης Σκανδαλάκης, η «γαλάζια» παράταξη εκπροσωπείται σε δεκάδες πόλεις των ΗΠΑ, του Καναδά, της Γερμανίας και της Αυστραλίας.

Παράλληλα, διατηρεί τοπικές οργανώσεις σε αρκετές χώρες της Ευρώπης – πέραν της Γερμανίας – όπως η Κύπρος, το Ηνωμένο Βασίλειο (Μεγάλη Βρετανία), η Γαλλία, το Βέλγιο, η Σουηδία, η Δανία, η Σουηδία κ.α.

Από την πλευρά του, ο ΣΥΡΙΖΑ παρουσιάζει μία εμφανώς μικρότερη παρουσία στο εξωτερικό, κάτι το οποίο δικαιολογείται από την ολίγων ετών καθιέρωσή του ως «μεγάλου κόμματος».

Ως εκ τούτου, το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης διαθέτει οργανώσεις μελών σε Νέα Υόρκη, Αυστραλία, Ηνωμένο Βασίλειο, Γαλλία, Ολλανδία, Γερμανία, Κύπρο, Ρουμανία, Βουλγαρία, Βέλγιο, Λουξεμβούργο, Σουηδία και Δανία.

Πάντως, πηγές από την Κουμουνδούρου θεωρούν ότι το επόμενο διάστημα θα υπάρξει επίσπευση των διαδικασιών για την ίδρυση κομματικών οργανώσεων σε περισσότερες χώρες, με στόχο την εκπροσώπηση του ΣΥΡΙΖΑ όπου υπάρχει ελληνική φωνή.

Το Κίνημα Αλλαγής, παράλληλα, παρά την εκλογική φθορά και τη μερική περιθωριοποίησή του, εξακολουθεί να διαθέτει δυναμική παρουσία στο εξωτερικό, με κομματικές οργανώσεις σε μία σειρά χωρών: Ολλανδία, Γερμανία, Βέλγιο, Κύπρο, Ηνωμένο Βασίλειο, Δανία, Σουηδία, Γαλλία, ΗΠΑ, Καναδά και Αυστραλία.

Μάλιστα, στόχος των ιθυνόντων της Χαριλάου Τρικούπη είναι η μεγέθυνση αυτής της παρουσίας, μέσω της επαναλειτουργίας οργανώσεων του ΠΑΣΟΚ, οι οποίες έκλεισαν με το εκλογικό «μαράζωμα» του κόμματος και τον περιορισμό των διαθέσιμων χρημάτων.

Παρεμφερής είναι, όμως, η μοίρα και των περισσότερων κομματικών οργανώσεων του ΚΚΕ, οι οποίες λόγω της μείωσης της κρατικής επιχορήγησης και του περιορισμού των συνδρομών των μελών, αναγκάστηκαν να βάλουν λουκέτο.

Έτσι, σήμερα, το ΚΚΕ διατηρεί μόνο μία κομματική οργάνωση στο εξωτερικό, και αυτή στη Γερμανία. Βέβαια, οι φίλοι του κόμματος έχουν καταφέρει να οργανωθούν μέσω εναλλακτικών δομών, οι οποίες φέρουν το όνομα «Λέσχη Φίλων ΚΚΕ».

Το κενό των κομματικών οργανώσεων έχει, επομένως, εν μέρει αναπληρωθεί από τις Λέσχες Φίλων, οι οποίες βρίσκονται σε αρκετές χώρες του πλανήτη: ΗΠΑ, Καναδάς, Αυστραλία, Ηνωμένο Βασίλειο, Τσεχία και Ουγγαρία.

Από την πλευρά του, το ΜέΡΑ25 του Γιάνη Βαρουφάκη, αν και νεόκοπο κόμμα, διαθέτει ήδη ένα αξιοσημείωτο δίκτυο οργανώσεων σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, μέσω του project «Diem25» – προάγγελο του ΜέΡΑ25.

Ως εκ τούτου, το κόμμα του πρώην υπουργού Οικονομικών δίνει το «παρών» σε Ιταλία, Γερμανία, Βέλγιο, Γαλλία, Ηνωμένο Βασίλειο, Ισπανία, Πορτογαλία και Τσεχία.

Τέλος, η Ελληνική Λύση του Κυριάκου Βελόπουλου δεν έχει προλάβει ή δεν έχει καταφέρει να αναπτύξει ακόμα ένα διεθνές δίκτυο κομματικών οργανώσεων, κάτι το οποίο ενδεχομένως να πράξει το επόμενο χρονικό διάστημα.

Τι ισχύει σήμερα για τους Έλληνες ομογενείς

Σήμερα, οι Έλληνες ομογενείς για να ασκήσουν το εκλογικό τους δικαίωμα, οφείλουν να έρθουν… αυτοπροσώπως στην Ελλάδα. Διαφορετικά χάνουν το δικαίωμα ψήφου.

Εξαίρεση αποτελούν οι Έλληνες που διαμένουν σε κάποια χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι οποίοι έχουν τη δυνατότητα να ψηφίσουν από τον τόπο – κατοικίας τους, στο πλαίσιο όμως, μόνο των ευρωπαϊκών εκλογών – και όχι των βουλευτικών ή των αυτοδιοικητικών.

Σε κάθε περίπτωση, πάντως, για να ψηφίσει κάποιος Έλληνας του εξωτερικού οφείλει να είναι εγγεγραμμένος στους εκλογικούς καταλόγους δήμου του ελληνικού κράτους.

Αυτή τη στιγμή, είναι άγνωστο πόσοι εξ αυτών είναι πράγματι ενταγμένοι στους εκλογικούς καταλόγους και επομένως, ο αριθμός τους είναι… άγνωστος.

Σύμφωνα με τους ισχύοντες καταλόγους, βέβαια, ο συνολικός αριθμός των εχόντων δικαίωμα ψήφου ανέρχεται σε περίπου 9,9 εκατ. άτομα, εκ των οποίων οι περίπου 8,5 εκατ. είναι κάτοικοι της Ελλάδας.

Επομένως, οι – μη διαμένοντες στην ελληνική επικράτεια – εκλογείς αριθμούν σε περίπου 1,4 εκατομμύρια άτομα.

Βέβαια, σ’ αυτούς φέρεται να περιλαμβάνονται και χιλιάδες… νεκροί, με αποτέλεσμα ο αληθής αριθμός να είναι τελικά σαφώς μικρότερος.

Τι προτείνει η ΝΔ, τι ο ΣΥΡΙΖΑ

Το σχέδιο της Νέας Δημοκρατίας για το δικαίωμα ψήφου στους Έλληνες ομογενείς προβλέπει επιστολική ψήφου για όσους βρίσκονται στους εκλογικούς καταλόγους και ισότιμη προσμέτρηση των ψήφων στο αποτέλεσμα του συνολικού εκλογικού σώματος. Δηλαδή, η ψήφος των ομογενών να αφορά και τους 300 βουλευτές της Βουλής, όπως ακριβώς συμβαίνει και με τους «εντός τειχών» ψηφισάντες.

Αντίθετα, ο ΣΥΡΙΖΑ προτείνει επιστολή ψήφου, όχι για το σύνολο των βουλευτών, αλλά μόνο για τους βουλευτές Επικρατείας, οι οποίοι προτείνει να αυξηθούν σε 15. Παράλληλα, τάσσεται εναντίον της προσμέτρησης των ψήφων των αποδήμων στο τελικό εκλογικό αποτέλεσμα.

Εν ολίγοις, η ψήφος των ομογενών θα αφορά αποκλειστικά τους 15 βουλευτές Επικρατείας. Όσο μεγαλύτερη η συμμετοχή των ομογενών στις εκλογές, τόσο μεγαλύτερη και η αντιπροσώπευση στη Βουλή, μέσω μεγαλύτερου αριθμού βουλευτών Επικρατείας (κατώτατο όριο 3 έδρες, ανώτατο όριο 12).

Από την πλευρά του, τέλος, το Κίνημα Αλλαγής προκρίνει τη δημιουργία μίας ενιαίας «Εκλογικής Περιφέρειας Ελλήνων Κατοίκων Εξωτερικού», η οποία θα εκλέγει από πέντε έως επτά βουλευτές, ανάλογα με τη συμμετοχή των ομογενών.